Дзяржаўна-прававое значэнне Першага з езда Саветаў БССР.

Дзяржаўна-прававое значэнне Першага з’езда Саветаў БССР.

Нягледзячы на абвешчанае савецкай уладай у першых законах права нацый на

самавызначэнне, урад РСФСР не спяшаўся даць гэта права беларускаму народу. Аднак

пэўныя грамадска-палітычныя тэндэнцыі, актыўная дзейнасць Рады БНР на міжнароднай

арэне паставіля пытанне на павестку дня савецкай дзяржавы.

ЦК партыі павінен быў вырашыць пытанне аб часе абвяшчэння рэспублікі і спосабе

ўтварэння ўраду, які павінен быў складацца з дзвюх групп- прадстаўнікоў абласнога

цэнтра і беларускіх камуністычных секцый, што знаходзіліся ў Маскве.

Складаным аказалася вызначэнне падыходаў да стварэння ўрада, вылучэння асоб на

замяшчэнне пасад камісараў. Цяжкасць заключалася ў тым, што трэба было ўзгадніць,

ураўнаважыць інтарэсы як смаленскага цэнтра, так і белнацкомаўцаў.

Але ж у снежні 1918 г. ЦК РКП(б) прымае рашэнне аб стварэнні Беларускай Савецкай

Рэспублікі. Гэтае рашэнне было даволі нечаканым для Аблвыканкамзаха, аднак,

падпарадкоўваючыся партыйнай дысцыпліне, яны пачынаюць практычную частку

рэалізацыі рашэння ЦК РКП(б).

30 снежня 1918 г . у Смаленску склікаецца VI Паўночна-Заходняя абласная партыйная

канферэнцыя РКП(б) , якая аб’яўляе сябе I з’ездам Камуністычнай партыі(бальшавікоў)

Беларускай Савецкай Рэспублікі. Акрамя партыйных пытанняў, тут быў прыняты дакумент

у якім гаворыцца, што ў склад Беларускай рэспублікі ўваходзяць Мінская, Смаленская,

Магілёўская, Віцебская і Гродзенская губерніі, з прылеглымі да іх тэрыторыямі суседніх

губерняў, населеных пераважна беларусамі,- паветы з Ковенскай, Віленскай, Сувалкскай і

Чарнігаўскай губерняў(прыкладна 15 млн чалавек).

У адпаведнасці з рашэннем ЦК РКП(б) і Наркамнаца ў снежні 1918 г. утвараецца першы

савецкі ўрад Беларусі, у склад якога ўвайшлі ў асноўным прадстаўнікі ад Аблвыканкамзаха

і Паўночна-Заходняга абкама РКП(б). Старшынёй Часовага рабоча-сялянскага ўрада быў

зацверджаны Зміцер Фёдаравіч Жылуновіч .

1 студзеня 1919 г. у Смаленску быў абнародаваны першы канстытуцыйны акт Часовага

ўрада аб абвяшчэнні Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі- Маніфест

Часовага рабоча-сялянскага ўрада Беларусі. Ён даволі поўна акрэсліваў статус новай

дзяржавы. Рэспубліка выдзялялася з саставу РСФСР як самастойная дзяржаўная адзінка.

Беларусь аб’яўлялася свабоднай, незалежнай рэспублікай, а яе народ- свабодным і

Паўнапраўным гаспадаром сваёй дзяржавы. Часовы рабоча-сялянскі ўрад называў сябе

ўрадам «Беларускай Савецкай незалежнай рэспублікі».

Разам з тым суверэннасць зусім не азначала разрыву палітычных, эканамічных,

сацыяльных і партыйных сувязей, якія аб’ядналі Беларусь і Расію.

Уся паўната ўлады на тэрыторыі рэспублікі павінна была пераходзіць у рукі Саветаў

рабочых, сялянскіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў. Пастановы нямецкіх і іншых

акупацыйных улад былі скасаваны.

Праціўнікі самавызначэння Беларусі на савецкай аснове ў духу таго часу разглядаліся

часткай контррэвалюцыйных сіл, ворагамі працоўных Беларусі і «ўсяго свету». Рада

БНР аб’яўлялася па-за законам. Адхіляліся якія-небудзь альтэрнатыўныя рашэнні

праблем, нават калі справа касалась чыста культурных нацыянальных праблем.

Па маніфесту лясы, воды і нетры зямлі станавіліся ўласнасцю працоўнага народа

Беларусі.

У маніфесце быў пункт, які датычыўся перадачы Беларускай рэспублікай Расійскай

Федэрацыі функцыі абароны Чырвонай Арміяй.

Таксама Часовы ўрад заявіў аб пашырэнні на БССР дэкрэтаў РСФСР «па забеспячэнню

Рабочага класа.»

Такім чынам Маніфест адкрыў перад «усім светам» новую незалежную дзяржаву і

ў той жа час вызначыў яе суверэннасць.

Аднак адной з першапачатковых задач Часовага ўрада заключалася ў тым, каб

арганізаваць выбары і склікаць з’езд Саветаў рэспублікі.

I з’езд Саветаў БССР адбыўся 2-3 лютага. На ім прысутнічала 230 дэлегатаў: 213 камуністаў

і 17 спачуваючых. У павестку дня былі ўключаны пытанні:

1)Аб бягучым моманце.

2)Аб адносінах да іншых савецкіх рэспублік.

3)Прыняцце Канстытуцыі БССР.

4)Аб зямельнай палітыцы.

5)Выбары ЦВК БССР і інш.

Старшыня УЦВК РСФСР Я.М. Свярдлоў, які прысутнічаў на з’езде, зачытаў пастанову

Прэзыдыума УЦВК РСФСР аб прызнанні незалежнасці БССР. Гэта было першае

Міжнароднае прызнанне Беларускай ССР.

3 лютага 1919 г . з’езд Саветаў БССР прыняў першую Канстытуцыю Беларускай Савецкай

Рэспублікі, якая юрыдычна замацавала ўтварэнне новай савецкай рэспублікі і яе назву-

Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі(ССРБ).

У Канстытуцыі рэгламентавалася савецкая форма ўлады, асноўныя прынцыпы

сацыялістычнага ладу. Аднак у ёй не гаварылася аб мясцовых органах улады, пытаннях

выбарчага права, адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу, бюджэта рэспублікі і інш.

У сувязі з гэтым можна меркаваць, што яны засталіся ў кампетэнцыі РСФСР.

Вышэйшым органам улады ў Беларускай ССР аб’яўляўся з’езд Саветаў Беларусі

Внимание, отключите Adblock

Вы посетили наш сайт со включенным блокировщиком рекламы!
Ссылка для скачивания станет доступной сразу после отключения Adblock!

Скачать