Коуз ж не оны теориялары

Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі

Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті

Реферат

Орындаған: Қияшева А.

Тексерген: Абдраманова Г. К.

Астана қаласы, 2011 жыл

Жоспары:

Кіріспе

1) Р. Коуз және оның трансакционды шығындар жайлы теориясы

2) «Коуз теоремасы» және меншік құықығы теориясы

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

Р. Коуз және оның трансакционды шығындар жайлы теориясы

Рональд Гарри Коуз (англ. Ronald Harry Coase; 191029 желтоқсан, Уиллесден, Лондон маңында) - британдық экономист, «институционалды құрылымдағы және экономиканың атқарымында меншік құқығы мен трансакционды шығындарды ашу мен нақты түсіндіруі үшін» экономика бойынша 1991 жылғы Нобельсыйлығының лауреаты. 1932 жылы Лондондық экономика мектебін бітірген. Соғыс кезінде әскери ведомствода статистик болып жұмыс атқарады. Соғыстан кейін Лондондық экономика мектебіне оралып сонда ғылым докторы атағына дейін жетті. 1951 жылы Буффало университетінің профессоры, кейін Виргиния университетінде сабақ берген және 1964 жылдан бастап Чикаго университетінің профессоры болады. сонымен қатар «Құықы пен экономика журналында» редактор қызметін атқарады. 1982 жылы қызметтен кеткеннен кейін белсенді ғылыми қызметін еңбек сіңірген профессор ретінде атқарады. Және де өзінің атындағы институттың ғылыми жетекшісі болып табылады.

Коуздың жұмыстары нарыққа, фирма қызметтеріне, нарықтық механизм шығындарына, қоғамдық қызметтердің ұйымдастыруына, экономиканың институционалды құрылымына арналған. «Коуза теоремасының» авторы. Ғалымның еңбектері – Бртандық радиохабарберуші: монополияны зерттеу(British broadcasting: A Study in monopoly, 1950); Фирма, нарық және заң(The Firm, the market, and the law, 1988) және де «Құқық пен экономика журналындағы» көптеген басқа да мақалалары соның ішінде «Әлеуметтік шығындар мәселесі» классикалық мақаласы(The problem of social cost, 1960)және т.б.

Коуз теоремасы – жаңа институционалды экономикалық теориының жағдайы. Оған сәйкес трансакциондық шығындардың нөлдік мәнінде нарық кез-келген сыртқы эффекттерді жеңе алады.

Алғаш рет 1966 жылы Джордж Стиглер былайша тұжырымдаған: Меншік құқыөтары нақты анықталса және трансакциондық шығындар нөлге тең болса ресурстарды орналастыру(өндіріс құрылымы) меншік құқықтарын бөлу кезндегң өзгерсітер кезінде де тұрақты және тиімді болып қалады.

Стиглердің тұжырымы Рональд Коуздың 1960 жылғы «Әлеуметтік шығындар мәселесі» мақаласына негізделген. Коуз бұл концепцияны тікелей қатысушыларға емес үшінші жаққа әсер ететін кез-келген қызметтің жанама нәтижелері - экстерналийлердің мысалында дәлелдеген болатын.

Бұрын бұл мәселені экономист Артур Пигу «Әл-ауқаттың экономикалық теориясы» кәтабында қарастырған. Пигу бойынша, экстерналийлер теріс экстерналиийлерімен игіліктің қайта өндірілуіне және оң экстерналийлерімен аяғына дейін өндірілмеуіне әкелуімен, ол мұндай жағадайларда Пигу «нарық фиаскосы» деп атаған осы эффекттерді жою үшін экономикаға мемлекеттің араласуын ұсынған.

Коуз экстерналийлер әрқашанда «нарық фиаскосына» әкелетінен бас тартты. Оның ойынша экстериналийлердің мәселесін шешу үшін ресурстарға меншік құқықтарын нақты бөлу және трансакционды шығындарды минимизациялау қажет.

«Трансакционды шығындар» термині ертерек Коуздың «Фирма табиғаты» еңбегінде енгізілген болатын. Бұл – келісімге келгенде пайда болатын, яғни ақпаратты жинау мен өңдеуге, кездесулерді өткізуге және шешім қабылдауға контракттың орындалуын бақылау және заңды қорғауына кететін шығындар.

Коуз теоремасы меншік құқықтарының экономикалық мағынасын ашады. Коуздың ойынша меншік құқықтары неғұрлым нақты анықталса, соғұрлым көбірек сыртқы шығындар ішкі шығындарға айналады.

Трансакционды шығындар теориясы жаңа институционалды теорияныv